Συρία: Βρέθηκαν απομεινάρια του χημικού προγράμματος του Άσαντ - 18 ύποπτοι υπό κράτηση

Απομεινάρια του μυστικού χημικού προγράμματος του Μπασάρ αλ Άσαντ, ανάμεσά τους πυρομαχικά, πρώτες ύλες και εξοπλισμός που παραπέμπουν στα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στις φονικές επιθέσεις με αέρια κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Συρία, εντόπισε η μεταβατική ηγεσία της χώρας, σύμφωνα με Σύρο αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.

Οι συριακές αρχές έχουν θέσει υπό κράτηση 18 υπόπτους για φερόμενη εμπλοκή στο χημικό πρόγραμμα του πρώην καθεστώτος, μεταξύ των οποίων υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί, πολιτικοί και τεχνικοί αξιωματούχοι, όπως δήλωσε ο Μοχάμαντ Κατούμπ, μόνιμος αντιπρόσωπος της Συρίας στον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, OPCW, στη Χάγη.

Τα ονόματα των υπόπτων δεν δόθηκαν στη δημοσιότητα, καθώς η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη. Σύμφωνα με τον Κατούμπ, αρκετοί από αυτούς είχαν υπηρετήσει ως υποστράτηγοι επί καθεστώτος Άσαντ, ενώ τουλάχιστον τέσσερις βρίσκονταν σε λίστες κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Βρετανίας ή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πάνω από 70 ρουκέτες και αεροπορικές βόμβες

Σύμφωνα με το Reuters, ομάδες της νέας συριακής ηγεσίας, σε συνεργασία επί μήνες με επιθεωρητές του OPCW, εντόπισαν περισσότερες από 70 ρουκέτες και αεροπορικές βόμβες, καθώς και πρώτες ύλες για την παραγωγή σαρίν, του νευροτοξικού παράγοντα που συνδέθηκε με ορισμένες από τις πιο αιματηρές χημικές επιθέσεις του πολέμου στη Συρία.

Ο OPCW ανέφερε σε έκθεσή του ότι ομάδα του στη Συρία επισκέφθηκε, μαζί με τις συριακές αρχές, αρκετές υψηλής προτεραιότητας αδήλωτες τοποθεσίες στις βόρειες παράκτιες και κεντρικές περιοχές της χώρας. Η αποστολή παραμένει σε εξέλιξη, ωστόσο, όπως σημειώνεται, έχουν ήδη βρεθεί δεκάδες αδήλωτα χημικά πυρομαχικά, όπως αεροπορικές βόμβες και ρουκέτες, καθώς και χημικές ουσίες και σχετικός εξοπλισμός.

Στις έρευνες εντοπίστηκε επίσης εξοπλισμός ανάμειξης και αποθήκευσης χημικών όπλων, καθώς και εξαμίνη, ουσία που, σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, είχε χρησιμοποιηθεί από τις δυνάμεις του Άσαντ στην παραγωγή σαρίν.

Η σκιά της Γούτα και των χημικών επιθέσεων

Η αναφορά στο σαρίν ξυπνά μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες του συριακού πολέμου. Το νευροτοξικό αέριο χρησιμοποιήθηκε, σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, σε επιθέσεις που προκάλεσαν μαζικούς θανάτους, ανάμεσά τους στη Γούτα, προάστιο της Δαμασκού, τον Αύγουστο του 2013, και στην Αλ Λαταμίνα, τον Μάρτιο του 2017.

Κοινές έρευνες των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς οργανισμού για την απαγόρευση των χημικών όπλων είχαν καταλήξει στο παρελθόν ότι το καθεστώς Άσαντ χρησιμοποίησε επανειλημμένα σαρίν, χλώριο και αέριο μουστάρδας, μια ιδιαίτερα τοξική χημική ουσία, που προκαλεί σοβαρά εγκαύματα στο δέρμα, τα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα. 

Για τη νέα συριακή ηγεσία, η ανάκτηση αυτών των υλικών παρουσιάζεται ως κρίσιμο βήμα όχι μόνο για την ασφάλεια της χώρας, αλλά και για τη διεθνή ασφάλεια, καθώς ο κίνδυνος διασποράς χημικών όπλων παραμένει από τα σοβαρότερα ζητήματα μετά το τέλος του πολέμου.

Το αδήλωτο οπλοστάσιο που δεν εξαφανίστηκε ποτέ

Η Συρία εντάχθηκε στη Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα το 2013, μετά τη διεθνή κατακραυγή για τις επιθέσεις με χημικά, και τότε δήλωσε απόθεμα περίπου 1.300 τόνων. Ωστόσο, η χρήση απαγορευμένων ουσιών συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, ενώ το πραγματικό μέγεθος του εναπομείναντος προγράμματος και των αποθεμάτων παρέμεινε ασαφές.

Ο OPCW έχει επισημάνει ότι έως και 100 τοποθεσίες στη Συρία χρειάζεται να επιθεωρηθούν, γεγονός που δείχνει πόσο μεγάλο και δύσκολο παραμένει το έργο της πλήρους καταγραφής και εξάλειψης των χημικών όπλων που συνδέονται με το πρώην καθεστώς.

Η μεταβατική ηγεσία της Συρίας, η οποία επιχειρεί να επανατοποθετήσει τη χώρα στη διεθνή σκηνή μετά από 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου, έχει δεσμευθεί ότι θα συνεργαστεί με τη διεθνή κοινότητα για την εξάλειψη των όπλων μαζικής καταστροφής που άφησε πίσω του το καθεστώς Άσαντ.

Τον Μάρτιο, η Συρία ανακοίνωσε σχέδιο, με τη στήριξη της Ουάσιγκτον, για την εξάλειψη των εναπομεινάντων χημικών όπλων της χώρας. Το σχέδιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια συνεργασίας με τον OPCW και τα Ηνωμένα Έθνη, με στόχο την καταγραφή, ασφαλή φύλαξη και τελική καταστροφή υλικών που εξακολουθούν να θεωρούνται απειλή.